Jaki dokument otrzymuje się w przypadku: ADHD, spektrum autyzmu, dysleksji, dysgrafii, dyskalkulii, dysortografii?

Ze wszystkich wymienionych przypadków tylko otrzymanie diagnozy spektrum autyzmu kwalifikuje do otrzymania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

W pozostałych przypadkach: ADHD czy tzw. specyficznych trudności w uczeniu się dziecko może otrzymać opinię, która będzie zawierała zalecenia dotyczące dostosowania wymagań do indywidualnych możliwości ucznia czy wskazania dla nauczyciela.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy powyższe zaburzenia współwystępują ze spektrum autyzmu czy niepełnosprawnością intelektualną. Wówczas orzeczenie może być wydane na tej podstawie.

W ostatnim czasie dużo dyskutuje się na temat braku możliwości uzyskania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego u dzieci z ADHD. Co za tym idzie, nie przysługuje im możliwość korzystania ze wsparcia nauczyciela wspomagającego, a szkoła nie otrzymuje dodatkowej subwencji.

Rodzice dzieci z ADHD starają się to zmienić – przykładem takich działań jest akcja „Walczymy o zmiany”, której organizatorzy zabiegają o zmianę przepisów.

W jakich przypadkach dziecku przysługuje pomoc nauczyciela wspomagającego?

Podstawą do otrzymania wsparcia nauczyciela wspomagającego (współorganizującego kształcenie, a w przedszkolu pomocy nauczyciela) jest zawsze orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Taki specjalista jest najczęściej wsparciem dla dzieci, u których stwierdzono:

• niepełnosprawności sprzężone;
• spektrum autyzmu;
• niedostosowanie społeczne;
• zagrożenie niedostosowaniem społecznym.

Który dokument uprawnia do nauczania indywidualnego?

Zalecenie nauczania indywidualnego może znaleźć się w orzeczeniu. Wynika to najczęściej z problemów zdrowotnych dziecka – wówczas dokument jest wystawiany na okres zwolnienia lekarskiego, nie dłużej niż na rok.

Otrzymanie orzeczenia nie jest jednak równoznaczne ze skierowaniem na nauczanie indywidualne. Zespół orzekający może zalecić inne formy wspierania dziecka, np. zajęcia rewalidacyjne czy resocjalizacyjne.

Kiedy warto zgłosić się z dzieckiem do poradni psychologiczno-pedagogicznej?

Wniosek o zbadanie dziecka i wydanie opinii warto złożyć zawsze, gdy rodzice mają poczucie, że rozwój ich syna lub córki przebiega w inny sposób niż u rówieśników. Nie zawsze musi to oznaczać nieprawidłowości. Opinię można uzyskać również w przypadku dzieci szczególnie uzdolnionych, wybiegających umiejętnościami ponad normę rozwojową dla danego wieku.

Czy opinię lub orzeczenie można uzyskać prywatnie?

Rodzice najczęściej zgłaszają się w sprawie uzyskania opinii lub orzeczenia do rejonowych poradni psychologiczno-pedagogicznych. Diagnoza w takich miejscach jest bezpłatna, trzeba jednak liczyć się przeważnie z nieco dłuższym czasem oczekiwania – na jedną poradnię przypada najczęściej co najmniej kilka szkół i przedszkoli.

W przypadku ubiegania się o opinię można tych kolejek uniknąć. Uprawnione do wystawiania takich dokumentów są również placówki prywatne (mające status niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej – NPPP) zatrudniające psychologów i pedagogów. Takie opinie również są wiążące dla szkoły czy przedszkola, a ich forma i zakres informacji są takie same jak w przypadku informacji z PPP.

Taka możliwość dotyczy tylko opinii. Orzeczenia nie można uzyskać w prywatnym gabinecie psychologicznym czy lekarskim. Taki dokument wystawia zespół orzekający, a te są powoływane wyłącznie w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

Prywatnie nie można otrzymać również orzeczenia o niepełnosprawności – instytucje inne niż powiatowe zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności po prostu nie funkcjonują.